Hoe lees je een windwijzer?

Een windwijzer of windhaan is niet alleen een charmante blikvanger op je dak of in je tuin, maar ook een verrassend nuttig instrument. Toch blijft de vraag vaak dezelfde: waar wijst de pijl nu eigenlijk naartoe?

In dit artikel ontdek je hoe een windwijzer werkt, waar je op moet letten en waarom dit stukje ambacht zo bijzonder blijft.

Wat is een windwijzer?

Een windwijzer is een roterende constructie die reageert op de wind. Ze bestaat meestal uit:

• een figuur of pijl die vrij kan draaien,
• een vaste aanduiding van de windrichtingen (N, O, Z, W),
• en een stevige basis die op een dak of paal wordt bevestigd.

Het geheel is ontworpen om aan te geven uit welke richting de wind komt.

Een windwijzer kom je meer tegen in het platteland dan in de stad. In vele gevallen plaatst men een windwijzer op de schouw. Het vormt een sierlijke afwerking en geeft ook een bepaalde uitstraling aan je woning. Veel voorkomend is de haan of ook wel windhaan genoemd. Maar ondertussen heb je ook tal van andere mogelijke designs. Je hebt windwijzers met of zonder aanduiding van de windstreken.

Hoe plaats je een windwijzer?

Sommige windwijzers hebben alleen een figuur en een pijl, andere zijn uitgerust met een kruisbalk waarop de windrichtingen N, O, Z en W staan. Die richtingaanduiding blijft steeds vast staan terwijl de wijzer of het figuur ronddraait in de wind.

Een windwijzer werkt alleen goed wanneer de windstreken correct uitgelijnd zijn. ‘N’ moet doet exact naar het noorden wijzen, ‘O’ naar het oosten, enzovoort.

Is dit niet zo? Dan geeft je windwijzer nog steeds de windrichting aan, maar klopt de oriëntatie op de windstreken niet.

Hoe lees je een windwijzer?

De pijl wijst van waar de wind komt.

De wind duwt altijd tegen het breedste of zwaarste deel van de pijl of figuur. Daardoor draait de (meestal spits toelopende) pijl naar de kant waar de wind vandaan waait.

Staat de pijl naar het oosten gericht? Dan komt de wind uit het oosten en spreken we van een oostenwind.

Bij klassieke windhanen zit het grootste oppervlak meestal aan de achterkant (bijvoorbeeld de staart van de haan). Dat deel vangt de wind op, waardoor de kop van de haan in de richting van de herkomst van de wind wijst.

Wat betekent het als de wind uit het noorden, oosten, zuiden of westen komt?

Een windwijzer vertelt niet alleen uit welke richting de wind waait, maar geeft je ook een idee van het weerbeeld dat je kunt verwachten. Elke windrichting heeft namelijk haar eigen typische kenmerken, zeker in België en Nederland.

Noordenwind (N) — koud en helder

Komt de wind uit het noorden, dan brengt hij meestal koelere lucht mee uit Scandinavië of de poolgebieden.

Kenmerken noorderwind:

• frissere temperaturen
• vaak droog en helder weer
• in de winter: kans op vorst of sneeuw

Oostenwind (O) — droog en stabiel

Oostenwind staat bekend als droge luchtstroom die vanuit het Europese binnenland komt.

Kenmerken oostenwind:

• meestal droog en stabiel weer
• in de zomer: warm en soms snikheet
• in de winter: ijzig koud door de droge continental lucht

Zuidenwind (Z) — warm en vochtig

Wanneer de wind uit het zuiden komt, krijgen we vaak warmere lucht uit Frankrijk of zelfs het Middellandse Zeegebied.

Kenmerken zuidenwind:

• zachte of warme temperaturen
• in de zomer: kans op onweer door warme, vochtige lucht
• in de winter: zachtere dagen of dooi

Westenwind (W) — typisch “Beneluxweer”

De westenwind is de meest voorkomende windrichting bij ons. Hij brengt lucht vanaf de Atlantische Oceaan.

Kenmerken westenwind:

• wisselvallig weer
• regenbuien en wolkenvelden
• gematigde temperaturen door de zee

Bewondering voor smeedwerk.

Regelmatig kom ik wel eens een windwijzer tegen en telkens bewonder ik hun schoonheid. Je kan ze perfect ter verfraaiing op je schouw laten plaatsen. Ook kan je ze terugvinden op kerktorens.

Jaren terug had ik thuis mijn eigen kleine smidse. Ook volgde ik een opleiding smid/hoefsmid. Ik werkte thuis met een elektrische smeedoven en een loodzwaar aambeeld. Alle smeedtangen waar ik mee werkte, had ik ook zelf gemaakt. Zo maakte ik hoefijzers, kleine kandelaars, houders voor keukenrollen en sleutels, enz.

Door deze uitzonderlijke ervaring sta ik dan ook regelmatig stil bij smeedwerk dat ik tegenkom. Ik heb er echt bewondering voor.

Meer ontdekken over Tuin & Dier?

Vind je dit artikel leuk en wil je nog meer inspiratie? in de categorie Tuin vind je volop tips, weetjes en ideeën om je tuin groener én je dieren gelukkiger te maken.

Hoe kippenmest gebruiken?
Heb jij kippen in de tuin? Wist je dat kippenmest heel wat voordelen heeft? Lees hier de voordelen en hoe je kippenmest het best gebruikt.

Is paardenmest beter dan kippenmest?
Meer lezen over meststoffen voor je tuin? Paardenmest en kippenmest zijn uitstekende meststoffen maar toch gebruik je ze op een andere manier. Meer hierover lees je in dit artikel. Beide meststoffen zijn ideaal voor mensen die graag budgetvriendelijk tuinieren.

Wil je graag op de hoogte blijven van nieuwe blogartikels, tips en inspiratie? Schrijf je dan in op mijn nieuwsbrief en ontvang als eerste de leukste updates rechtstreeks in je inbox. Geen zorgen, ik hou zelf ook niet van spam. Je krijgt enkel mijn nieuwste artikelen en je kan je op elk moment weer uitschrijven.

Vind jij een windwijzer mooi?