Kun je eucalyptus stekken? Mijn experiment (en waarom het meestal mislukt)

Eucalyptus stekken is iets wat ik al een tijdje wilde proberen. Op internet kom je namelijk regelmatig artikels tegen die uitleggen hoe je dat zou kunnen doen. Tegelijk lees je ook vaak dat het best moeilijk is om eucalyptus te stekken.

Dat maakte me juist nieuwsgierig.

Want soms moet je dingen gewoon zelf proberen. En als het niet lukt, dan heb je tenminste iets bijgeleerd.

Dus toen onze eucalyptus in de tuin na twee jaar flink gegroeid was, besloot ik het experiment eindelijk uit te voeren.

Wat is eucalyptus eigenlijk?

Eucalyptus komt oorspronkelijk uit Australië, waar enorme eucalyptusbossen groeien. Sommige soorten kunnen uitgroeien tot gigantische bomen van meer dan 60 meter hoog.

Een bekende soort is Eucalyptus globulus, ook wel de Tasmaanse blauwe gomboom genoemd. Het is een snelgroeiende, groenblijvende boom die vooral bekend is vanwege zijn geurige bladeren.

Uit die bladeren wordt namelijk eucalyptusolie gewonnen, die het bestanddeel eucalyptol bevat. Die olie wordt vaak gebruikt in aromatherapie, in balsems of in producten voor de luchtwegen.

Wist je dat?

Sommige eucalyptussoorten hebben zich op een bijzondere manier aangepast aan hun omgeving.

Australië heeft namelijk vaak te maken met bosbranden. Veel eucalyptussoorten hebben daarom een slim overlevingsmechanisme ontwikkeld: hun zaden kunnen de hitte van een brand doorstaan. Na een brand kunnen ze opnieuw ontkiemen en zo ontstaat er weer nieuw bos.

Nog een opvallend feit: eucalyptusolie is sterk brandbaar. Bij hoge temperaturen kan de olie zelfs bijdragen aan het verspreiden van branden. Het blijft fascinerend hoe de natuur tegelijk kwetsbaar en ongelooflijk krachtig kan zijn.

Kan een eucalyptusboom brand veroorzaken?

Toen ik over de brandbaarheid van eucalyptus schreef, vertelde iemand me dat ze eucalyptus wel een prachtige boom vindt, maar hem nooit in haar tuin zou planten. Haar reden: ze is bang dat de boom tijdens hete zomers brandgevaarlijk zou zijn.

Maar hoe realistisch is dat eigenlijk in België of Nederland?

Het klopt dat eucalyptus veel etherische olie bevat, vooral in de bladeren. Die olie is vluchtig en kan onder bepaalde omstandigheden ontvlambaar zijn. Dat is ook één van de redenen waarom eucalyptusbossen in Australië berucht zijn tijdens zware bosbranden. De olie kan namelijk verdampen en zo het vuur sneller helpen verspreiden.

Toch betekent dit niet dat een eucalyptusboom in een gewone tuin in België automatisch een brandrisico vormt.

Bosbranden ontstaan meestal door een combinatie van extreme factoren: langdurige droogte, zeer hoge temperaturen, sterke wind en grote hoeveelheden droog plantmateriaal. In Australië komen zulke omstandigheden veel vaker voor dan in West-Europa.

In een gemiddelde Belgische tuin zijn de omstandigheden heel anders. De luchtvochtigheid ligt meestal hoger, regen valt regelmatiger en er staat zelden een grote concentratie eucalyptus zoals in Australische bossen. Daardoor is het risico dat een eucalyptusboom spontaan brand veroorzaakt zeer klein.

Wat wél klopt: eucalyptus bevat aromatische oliën die brandbaar kunnen zijn wanneer ze sterk geconcentreerd worden, bijvoorbeeld in etherische olie of wanneer ze verhit worden.

In de praktijk is een eucalyptusboom in een tuin dus niet gevaarlijker dan veel andere planten, zolang je je tuin normaal onderhoudt. Dode takken verwijderen, snoeiafval opruimen en geen open vuur vlak naast droge planten maken zijn sowieso goede tuinregels.

Kortom: eucalyptus is misschien een boom met een vurige reputatie, maar in een Belgische tuin hoef je er normaal gezien niet bang voor te zijn.

Eucalyptus snoeien: het perfecte moment voor stekken

Ons kleine eucalyptusplantje was in twee jaar tijd uitgegroeid tot een mooie struik. Omdat de zomer een goed moment is om eucalyptus te snoeien, leek het mij ook het ideale moment om stekken te nemen.

Voor ik begon, maakte ik mijn snoeischaar netjes schoon. Dat is altijd belangrijk bij het stekken van planten, omdat je zo voorkomt dat bacteriën of schimmels worden overgedragen.

Daarna snoeide ik twee lange takken een stuk korter. Dat zorgt er meteen voor dat de struik compacter en voller kan groeien.

En natuurlijk hield ik een aantal stukjes tak apart om te proberen stekken.

Eucalyptus stekken in aarde

Van de takken koos ik een paar kleinere stukjes. Alle blaadjes verwijderde ik, behalve de bovenste twee. Zo verliest de stek minder vocht.

Daarna dopte ik het uiteinde van elke stek eerst in water en vervolgens in stekpoeder, dat normaal gezien de wortelvorming stimuleert.

De stekjes plantte ik vervolgens in kleine potjes met potgrond. Die potjes zette ik samen in een bloembak zodat ze niet konden omvallen en zodat water geven gemakkelijker werd.

Daarna begon het belangrijkste deel van het experiment: geduld hebben.

De aarde moest vochtig blijven, maar niet kletsnat. Bij warm weer liet ik ze buiten staan. Als het kouder zou worden, wilde ik ze eventueel afdekken met plastic om een warmere omgeving te creëren.

Eucalyptus stekken in water

Omdat ik het zekere voor het onzekere wilde nemen, probeerde ik nog een tweede methode.

Een paar stekken zette ik simpelweg in een vaasje met regenwater.

Deze stekken maakte ik iets langer, maar verder bereidde ik ze op dezelfde manier voor: blaadjes verwijderen en het uiteinde kort in stekpoeder dopen.

Het enige wat ik daarna nog moest doen, was het water regelmatig verversen en afwachten of er worteltjes zouden verschijnen.

En toen… wachten

Wie ooit planten heeft gestekt, weet dat dit het moeilijkste deel is.

Je kunt eigenlijk niets anders doen dan zorgen dat de omstandigheden goed blijven en hopen dat de natuur haar werk doet.

Na een paar weken controleerde ik voorzichtig de stekjes in aarde door er zachtjes aan te trekken. Als een stek weerstand geeft, betekent dat meestal dat er worteltjes gevormd zijn.

Maar helaas…

Die weerstand kwam er niet.

Het resultaat: mijn eucalyptus stekken mislukten

Na enkele weken werd het duidelijk: geen enkele stek had wortels gevormd.

De stekken in water begonnen langzaam te verslijmen en uiteindelijk weg te rotten. De stekken in aarde bleven eerst groen, maar droogden na verloop van tijd gewoon uit.

Kort gezegd: mijn poging om eucalyptus te stekken mislukte volledig.

Dat was ergens wel jammer, maar eerlijk gezegd ook niet helemaal onverwacht.

Waarom eucalyptus zo moeilijk te stekken is

Eucalyptus behoort tot de planten die erg slecht wortelen uit stekken.

Dat heeft verschillende redenen:

De houtstructuur
Eucalyptus maakt snel stevig, hard hout aan. Dat hout vormt veel moeilijker nieuwe wortels dan jonge, zachte scheuten.

De natuurlijke groeistrategie
In de natuur verspreiden eucalyptussoorten zich bijna altijd via zaad, niet via stekken. De plant is daar biologisch dus minder op ingesteld.

Hoge gevoeligheid voor rot
Stekken van eucalyptus rotten vaak voordat ze wortels vormen, zeker wanneer de luchtvochtigheid niet perfect is.

Professionele omstandigheden nodig
In professionele kwekerijen lukt het soms wel, maar dan onder zeer gecontroleerde omstandigheden met warmtekabels, hoge luchtvochtigheid en speciale groeihormonen.

Voor een gewone tuinliefhebber is dat dus lastig na te bootsen.

Hoe kun je eucalyptus wél vermeerderen?

Wil je toch meer eucalyptusplanten? Dan zijn er twee betere opties.

Zaaien
Eucalyptus groeit relatief gemakkelijk uit zaad. Dat is veruit de meest betrouwbare manier.

Een nieuwe plant kopen
Omdat eucalyptus zo snel groeit, kan een kleine plant al snel uitgroeien tot een flinke struik of boom.

Wat ik van dit experiment geleerd heb

Hoewel mijn poging om eucalyptus te stekken niet gelukt is, vond ik het experiment toch de moeite waard.

Soms leer je net het meeste van dingen die niet werken.

En wie weet… misschien probeer ik het ooit nog eens opnieuw met een andere techniek.

Maar voorlopig laat ik mijn eucalyptus gewoon rustig verder groeien in de tuin.

Soms is dat eigenlijk al meer dan genoeg.

Wat kun je eigenlijk doen met eucalyptus?

Ook al bleek eucalyptus stekken uiteindelijk geen succes in mijn experiment, dat betekent gelukkig niet dat deze plant geen waarde heeft in de tuin. Integendeel zelfs. Een eucalyptus groeit snel en je moet hem regelmatig snoeien. Dat levert vaak heel wat mooie takken en geurige bladeren op.

En het zou zonde zijn om die zomaar weg te gooien.

Zo kun je met gesnoeide takken bijvoorbeeld heel wat creatieve en praktische dingen doen. In mijn artikel Eucalyptus takken: dit kun je er allemaal mee doen! deel ik verschillende ideeën om eucalyptus te gebruiken in huis, van decoratie tot aromatherapie.

Heb je vooral interesse in de geurige bladeren? Dan kun je daar ook verrassend veel mee doen. Zo kun je bijvoorbeeld zelf een warme kop Zo maak je eucalyptus thee + voordelen maken. Deze thee wordt gemaakt van gedroogde eucalyptusbladeren en staat bekend om zijn frisse aroma en mogelijke verzachtende werking voor de luchtwegen.

Een andere leuke toepassing is het maken van je eigen olie. Met een handvol bladeren kun je namelijk vrij eenvoudig Zelf eucalyptusolie maken op twee manieren. Die olie kun je daarna gebruiken voor verschillende aromatische toepassingen in huis.

Zoals je ziet: zelfs als het stekken van eucalyptus niet lukt, blijft het een plant waar je ontzettend veel plezier aan kunt beleven.