Niets geeft zoveel voldoening als een kwaaltje genezen met planten die je zelf hebt zien groeien. Terwijl de meeste mensen bij de eerste hoestbui naar de apotheek rennen, liep ik vandaag gewoon mijn achtertuin in.
De laatste tijd heeft mijn man last van slijmen en een vervelende hoest. Mijn schoonmoeder kocht direct, lief zoals ze altijd is, een flesje tijmsiroop. Maar toen dacht ik bij mezelf: ‘Ik heb tal van kruiden in mijn tuin, vandaag ga ik zelf hoestsiroop maken’.
Omdat ik een paar jaar geleden ben begonnen met zelf groenten en kruiden kweken en het aanleggen van mijn eigen wildpluktuin, heb ik nu tal van kruiden in mijn tuin. Zelfs op de lastige plekjes onder de boom groeien ze goed, sinds ik ontdekte welke kruiden je in de schaduw kunt kweken.
In dit artikel deel ik met jullie hoe ik een krachtige, slijmoplossende hoestsiroop maakte, die de luchtwegen écht vrijmaakt.
Deze siroop is geen standaard middeltje; het is een complex elixer vol etherische oliën en medicinale kracht.
Inhoudsopgave

Waarom kruiden uit eigen tuin?
Veel commerciële siropen bestaan grotendeels uit suikerwater en synthetische smaakstoffen. Door je eigen siroop te maken, gebruik je de pure, onversneden kracht van de natuur.
Ik plukte de kruiden ’s ochtends omdat deze dan nog extra veel etherische oliën bevatten. Het plukken van je eigen kruiden is eigenlijk een vorm van wildplukken in de lente, maar dan gewoon in je eigen achtertuin.
De sterren van dit elixer:
In mijn kruidentuin, waar ik echt verliefd op ben, heb ik keuze tussen heel veel kruiden. Om deze hoestsiroop te maken koos ik voor onderstaande verse kruiden.
Tijm
De desinfecterende basis. Tijm helpt de luchtwegen te ontspannen en verzacht de keel. Tijm is dan ook het hoofdingrediënt van deze hoestsiroop.
Wist je dat tijm vroeger werd verbrand in ziekenkamers om de lucht te zuiveren en om medische instrumenten te ontsmetten?
Tijm is ook een van de krachtigste natuurlijke antibiotica!
Heemst
Mijn “geheime wapen”. Onmisbaar voor het oplossen van vastzittend slijm dankzij de natuurlijke slijmstoffen.
Griekse Bergthee: Een ijzersterke ontstekingsremmer die de weerstand een enorme boost geeft. Deze wordt in de Balkan al eeuwen als dé verkoudheidsdrank gebruikt.
Wist je dat Griekse bergthee letterlijk ‘hij die van ijzer is gemaakt’ betekent? Men geloofde vroeger dat de plant wonden van ijzeren wapens kon genezen.
Zoek je rust voor je hoofd én je hart? Probeer dan ook eens meidoorn thee voor een rustgevende werking.
Salie
Salie mag zeker niet ontbreken. Perfect om bacteriën in de keel te doden.
Rozemarijn & Laurier
De rozemarijn geeft de siroop een “boost”. Het bevat veel kamfer en cineool, wat helpt om die diepe, vastzittende hoest los te maken. Ook is rozemarijn ideaal om je concentratie te verhogen (fijn als je je wat duf voelt door de verkoudheid).
Wist je trouwens dat dit kruid niet alleen goed is voor je luchtwegen? Ik gebruik rozemarijn ook voor een gezondere huid en prachtige haren.
Ook keukenlaurier bevat cineool. Omdat ik een mooi struikje in de tuin heb, plukte ik ook twee blaadjes. Laurier is een vaste waarde in mijn keuken, maar er zijn nog veel meer manieren om laurierblaadjes te gebruiken in je dagelijkse verzorging.
Venkel
Ik ben helemaal weg van venkel. Elk jaar kweek ik 6 plantjes in mijn tuin. Deze nam ik ook op in mijn kruidenmengsel omdat het de hoest kalmeert en ik vind de zachte anijssmaak wel iets hebben. Maar omdat ik maar een paar kleine takjes gebruikte, kwam de smaak van anijs niet door.
Munt, Citroenverbena & Sinaasappelmunt
Deze kruiden zijn volledig optioneel maar ze zorgen voor een fris aroma en een koelend effect op een branderige keel.
Omdat munt soms de hele tuin durft over te nemen, kies ik er vaak voor om mijn munt te kweken in potten. Zo heb ik altijd een verse voorraad voor deze siroop of een kopje thee.

Recept: makkelijk en snel zelf hoestsiroop maken
Het maken van deze siroop gaat vrij vlot. Je hoeft er geen uren in de keuken voor te staan. Ook is het heel aangenaam om te doen omdat je keuken al snel ruikt naar de heerlijke aroma’s van de kruiden.
Wel is het belangrijk dat je in de buurt blijft terwijl de kruiden in de pan op het vuur hebt staan. Als het vuur te hoog staat, zal het vocht te snel verdampen en zullen je kruiden aanbranden.
Lees hier wat ik allemaal nodig had om zelf deze hoestsiroop te maken en hoe ik te werk ging.
Wat heb je nodig?
Om deze hoestsiroop zelf te maken gebruikte ik 500 ml water en 300 ml vloeibare honing. Normaal volstaat 250 ml honing maar ik wou gewoon de pot leegmaken.
De Kruidenmix:
Een flinke bos verse tijm
Een handvol heemstblad en fijngeknipt venkelgroen
3-5 blaadjes salie en 1 takje rozemarijn
2 blaadjes keukenlaurier en 1 stengel Griekse bergthee
Enkele blaadjes munt, sinaasappelmunt en citroenverbena

Accessoires:
1 schaar om je kruiden te knippen
1 pan om je kruiden in te bereiden
1 zeef of neteldoek.
Een tweede pan om je mengel in over te gieten
Gesteriliseerde flesjes of potten
Een trechter om het extract in de potten te gieten
Bereidingswijze
De kruiden
Spoel de kruiden af onder stromend water om stof (en proteïnen) te verwijderen.
Knip alle verse kruiden in stukjes zodat de etherische oliën vrijkomen.
Doe ze in een pan met 500 ml water.

Het kruidenextract maken
Breng het water tegen de kook aan, zet het vuur direct op de laagste stand en laat het 20 minuten trekken met het deksel op de pan.
Tips: Houd het deksel erop, anders verdampen de kostbare geneeskrachtige oliën!
Blijft in de buurt zodat het water niet volledig verdampt en je kruiden aanbranden.
Zo ziet het kruidenmengsel eruit na het opwarmen.

Zeven
Giet het mengsel door een fijne zeef of neteldoek in de tweede pot. Het is belangrijk dat je de kruidenmassa stevig uitknijpt om de laatste druppels extract op te vangen. Zo ziet het extract eruit na het zeven:

Mengen
Laat de vloeistof afkoelen tot deze handwarm is (onder 40°C). Roer nu de vloeibare honing erdoorheen. Door te wachten met de honing, blijven de goede enzymen behouden.
Schrik niet als je siroop vloeibaarder is dan die uit de winkel. Dit komt omdat ik in dit recept geen kunstmatige verdikkingsmiddelen gebruik. De kracht zit in de plantenextracten, en na een nachtje in de koelkast wordt de textuur vanzelf wat voller!
Bewaren
Samen met mijn schoonvader ging ik op zoek naar geschikte flesjes. Hoewel ik een kast vol weckpotten heb, heb ik geen donkere flesjes. Mijn schoonvader had wel lege cécémel-flesjes. De flesjes werden goed gereinigd en daarna samen met het schroefdeksel gekookt.
Omdat deze flesjes niet donker zijn maakte ik er onmiddellijk een bijkomend DIY-project van. Voordat ik er de siroop ingoot, schilderde ik de buitenkant van de flesjes donker en liet deze helemaal opdrogen. Door het glas volledig zwart te schilderen, creëer je een 100% lichtdichte barrière, vergelijkbaar met (of zelfs beter dan) de bruine flesjes van de apotheek. Dit was voor mij geen perfect plaatje, ik hou wel van het landelijke, ruwe.
Daarna goot ik de siroop in de flesjes. Omdat deze siroop vers is en geen kunstmatige bewaarmiddelen bevat, is het beter om meerdere kleine flesjes te vullen dan één grote. Zo blijft de rest van de voorraad onaangeroerd en steriel terwijl je één flesje gebruikt.
De metalen schroefdop sluit veel luchtdichter af dan een kurk of een plastic klikdopje, wat essentieel is om oxidatie en schimmelvorming te voorkomen.
Daarna goten we de siroop in de flesjes. Deze kun je bewaren in de koelkast of op een donkere koele plaats.

Hoe smaakt zelfgemaakte hoestsiroop?
Iedereen was uiteraard benieuwd hoe deze zelfgemaakte siroop zou smaken. Persoonlijk vind ik het altijd best moeilijk om een smaak te verwoorden.
Door de samenstelling van de kruiden, is er geen echt kruid dat echt overheersend is. De smaak is dus eerder gelaagd. Het is net of ze elkaar versterken zonder te overheersen.
De tijm en salie zorgen duidelijk voor een warme smaak terwijl de munt en citroenverbena zorgen voor een mooi evenwicht. Het kruidenmengsel smaakt zeker en vast niet bitter maar is gewoon zacht. De toevoeging van de honing is ook volledig in evenwicht terwijl hoestsiropen die je aankoopt soms te veel naar suiker smaken. Dit is hier dus niet het geval.
Ook de geur van deze zelfgemaakte hoestsiroop is aangenaam. Je ruikt direct dat hier verse kruiden in verwerkt zijn zonder te overheersen. De geur doet je denken aan ontspanning en rust.
Gebruik en dosering
Deze siroop is zo heerlijk dat ik zin had om ze volledig op te drinken. Maar dat is nu eenmaal niet de bedoeling van een hoestsiroop.
Neem bij klachten drie tot vijf keer per dag een eetlepel (volwassenen) of een theelepel (kinderen vanaf 1 jaar). De siroop blijft in de koelkast zeker drie tot zes maanden goed.
Natuurlijke remedies zijn fantastisch voor de luchtwegen, maar ik gebruik ook vaak specifieke kruiden tegen hoofdpijn. Voor een diepere reiniging van het lichaam na een ziekteperiode zweer ik trouwens bij een lymfereiniging met kleefkruid.
Belangrijke opmerking
Gebruik natuurlijke middelen als ondersteuning. Raadpleeg bij aanhoudende koorts of ernstige benauwdheid altijd een arts. Honing is niet geschikt voor kinderen onder de 1 jaar.
Heb jij ook medicinale planten in je tuin? Welke combinatie gebruik jij het liefst? Laat het weten in de reacties!
Wil je zelf ook zo’n natuurlijke apotheek aanleggen? Ontdek dan de voordelen van een landelijke tuin. Vergeet niet om je planten een goede start te geven door zelf natuurlijke meststoffen te maken; je kruiden zullen je dankbaar zijn met een extra krachtige oogst!
Eigenlijk best gemakkelijk te maken. Ik heb niet alle kruiden, maar dit ga ik toch ook eens maken.
Je kan zeker en vast een paar kruiden weglaten. Recent heb ik terug siroop gemaakt maar deze keer dan met gedroogde kruiden. Daar zal ook nog een artikel over verschijnen. Persoonlijk ging het met gedroogde kruiden nog sneller en makkelijker.
Heb geen tuin en kan goed begrijpen dat je alles uit eigen tuin haalt. In keuken had ik kruiden maar soms ook te veel werk om het zelf te maken. En op balkon geen plek meer. Meestal bij hoest neem ik honing en citroen en dat helpt ook prima. Soms haal k ook hoestmiddelen bij een reformwinkel. Zeker wel goede tips voor hen die het zelf willen maken.
Uiteraard, als je geen kruiden in de tuin hebt staan, is het wat moeilijk.
Ik heb er ontzettend veel en meestal kan ik ze zelfs niet allemaal oogsten. Daarom dat ik het zo leuk vind om telkens op zoek te gaan naar wat ik er nog allemaal mee kan doen buiten ze in de keuken te gebruiken.
Voor mij een leuke hobby en mijn man helpt me met plezier in de tuin.