Je eigen wildpluktuin aanleggen: Zo breng je de vrije natuur naar je achtertuin

Wildplukken is voor mij de ultieme vorm van vrijheid: je wandelt naar buiten en komt terug met een mand vol ingrediënten en medicijnen. Maar die vrijheid heeft grenzen. Wildplukken is namelijk verboden in België en Nederland. Gelukkig is daar een mouw aan te passen door de wildernis naar je eigen tuin te halen.

Een eigen pluktuin aanleggen past perfect binnen de voordelen van een landelijke tuin, waar rust en nuttige planten hand in hand gaan.

De grens tussen tuin en weiland

In Nederland valt wildplukken formeel onder ‘stropen’, maar wordt een kleine hoeveelheid voor eigen gebruik (een ‘champignonbakje’) vaak gedoogd, tenzij het in een beschermd natuurgebied is.

In België is het strikt verboden in openbare bossen en natuurreservaten. Hoewel de wet streng is voor openbare bossen, heb ik het geluk dat de wereld achter mijn woning begint bij de weilanden van een vriendelijke boer. Omdat hij er geen probleem mee heeft, vormen die velden een verlengstuk van mijn keuken.

Sommige planten hoef je namelijk helemaal niet te kopen; ze vinden jou wel. In de randen van het weiland oogst ik brandnetels (niemand zal je scheef aankijken als je die “onkruiden” weghaalt!). Wat ik tijdens een wandeling langs de velden ook gemakkelijk vind, is dovenetel, paardenbloem en smalle weegbree. Het zijn de basiskruiden van de wildplukker: gratis, gezond en altijd voorradig.

Naast deze bekende kruiden vind je in de randen van het veld vaak ook kleefkruid, ideaal voor wie aan de slag wil met lymfereiniging met kleefkruid.

Ik hoef er ook niet zoveel te oogsten omdat ik deze kruiden enkel gebruik om thee te maken. Jaarlijks droog ik verschillende kruiden die ik in mijn tuin kweek. Een deel gaat naar de keukenvoorraad terwijl ik ook selectief kruiden uitkies op basis van hun eigenschappen om er theemengelingen mee te maken.

Zodra de oogst binnen is, begint het verwerken. Het is goed om te weten wat het verschil is tussen verse en gedroogde kruiden voor de kracht van je thee. En mocht je naast je pluktuin ook gewone keukenkruiden hebben: lees hier hoe je het beste peterselie kunt bewaren, drogen of invriezen.

Maar voor de meer specifieke medicinale krachten moest ik toch echt op zoek naar vaste planten voor mijn eigen tuin. Ik zou me er namelijk niet prettig bij voelen om deze planten uit de natuur ter halen. Dus nam ik mijn kruidenboek bij de hand en maakte ik een lange lijst van planten die ik wel interessant vond.

De zoektocht: Eind maart in het plantencentrum

Gewapend met mijn lijstje in de hand en mijn man met een kar, gingen we op zoektocht. We ontdekten al vrij snel dat niet elke plantje op mijn lijst verkocht werd. Het werd een echte speurtocht, maar we vonden daar een prachtige basis voor mijn medicinale wildpluktuin, kruidentuin en moestuin.

Het voordeel van deze planten? Het zijn bijna allemaal vaste planten. Dat betekent dat je ze één keer plant en er jarenlang plezier van hebt; ze sterven in de winter af om in de lente met nog meer kracht terug te komen.

Hier zijn de pareltjes die ik heb meegebracht en waarom ik ze zo belangrijk vind:

De ‘Eeuwige’ groente: Eeuwige Moes

Ik hou van vaste planten in de tuin waar ik jaarlijks van kan genieten. Maar vaste groenten vind je niet zoveel als bijvoorbeeld kruiden. Daarom was ik ontzettend blij toen ik plantjes van de Eeuwige Moes tegenkwam. Hoewel we hem nu vooral als groente zien, werden kolen vroeger medicinaal gebruikt (bijvoorbeeld koolbladkompressen bij ontstekingen).

In tegenstelling tot een gewone kool die je na de oogst uit de grond trekt, is dit een vaste, winterharde struikkool. Je kunt het hele jaar door de malse zijbladeren plukken voor stoofpotjes of soep. Hij blijft gewoon doorgroeien. Het is een echte overlever die je tuin vult met eetbaar groen, zelfs als de rest van de moestuin nog in diepe winterslaap is.

Het is de eerste keer dat ik deze groente in de tuin heb. Ik ben dan ook benieuwd hoe deze kool zal groeien, hoe het oogsten verloopt en uiteraard hoe ze smaakt.

Heemst (Althaea officinalis)

De Heemst is een indrukwekkende vaste plant die wel twee meter hoog kan worden. In de wildplukwereld staat hij bekend om zijn slijmstoffen. Je kunt zowel het blad, de bloem als de wortel gebruiken.

Mijn focus ligt op de bladeren en de bloemen want daar kun je een heerlijk zachte thee van maken die perfect werkt bij een droge hoest of een schrale keel. Het heeft een verzachtende eigenschap die je direct voelt. Ik kan niet wachten tot het plantje groter wordt. Hier wil ik zeker meer over ontdekken.

Hoewel het plantje nog aan de kleine kant is, heb ik er toch al een paar bladeren van geplukt om samen met andere kruiden een krachtige hoestsiroop mee te maken.

Bergamotplant

Wat ook heel snel in de winkelkar stond, was de Bergamotplant. Deze plant bloeit vanaf juli en alle delen van de plant kunnen gebruikt worden. Met de bladeren kun je thee maken en drankjes op smaak brengen. De bloemen kun je gebruiken in salades. Met zijn kleurrijke bloemen is Bergamot zeker een toegevoegde waarde voor mijn kruidentuin.

Bodembedekkers: Kruiptijm, Kruiprozemarijn en Vrouwenmantel

Omdat ik niet te veel onkruid wil wieden, zocht ik naar goede bodembedekkers. Ik kocht verschillende potjes kruiptijm voor mijn zonnige, Mediterrane hoekje. Hoewel deze kruiden graag in de volle grond staan, kun je bijvoorbeeld ook heel gemakkelijk munt kweken in potten om woekeren te voorkomen.

Ook kon ik de verleiding van een kruiprozemarijn niet weerstaan, ondanks dat ik al rozemarijn in de tuin heb staan. Maar ach, je kunt nooit te veel rozemarijn hebben, zeker omdat ik dit kruid in talloze recepten en brouwsels gebruik!

Ook kocht ik Vrouwenmantel. Vrouwenmantel is een vaste bodembedekker die je vaak als sierplant ziet, maar het is zoveel meer. Je gebruikt vooral het blad en de bloem. De thee ervan heeft een samentrekkende eigenschap en wordt al eeuwenlang gebruikt om de vrouwelijke cyclus te ondersteunen en de spijsvertering te bevorderen.

Bovendien is het elke ochtend mooi om naar te kijken als de dauwdruppels als diamanten op het fluwelen blad liggen.

Rode Zonnehoed (Echinacea)

Zonnehoed zijn prachtige bloemen die je tuin een meerwaarde geven. Dit is een mooie vaste plant met stevige bloemkegels. Je kunt zowel de bloemen en de bladeren gebruiken voor een thee die je immuunsysteem een flinke boost geeft. Het is dé plant om te oogsten en te drogen voor je wintervoorraad, zodat je gewapend bent tegen de eerste verkoudheden.

Duizendblad (Achillea millefolium)

Dit is een onverwoestbare vaste plant die prachtig bloeit met witte schermen. Duizendblad wordt ook wel ‘soldatenkruid’ genoemd omdat het versnipperde blad bloedingen helpt stelpen. Als thee werkt het zweetdrijvend en reinigend, ideaal bij de eerste tekenen van koorts. Het heeft een kruidige, bittere smaak die je spijsvertering direct wakker schudt.

Lievevrouwbedstro

Ik las dat Lievevrouwbedstro zenuwversterkende, slaapbevorderende en opbeurende eigenschappen heeft en het kan een migraineaanval en krampen/kolieken verzachten. Alweer een plantje waaraan ik niet kon weerstaan.

Deze plant bevat cumarine. In kleine hoeveelheden is het heerlijk en medicinaal, maar bij overmatig gebruik kan het hoofdpijn veroorzaken.

Daslook (Allium Ursinum)

Op Social Media zag ik recent veel posts voorbijkomen over Daslook. Ik was dan ook ontzettend blij toen ik Daslook in het tuincentrum tegenkwam. Ik kocht twee plantjes en hopelijk is dit voldoende om op termijn een mooi hoekje Daslook te hebben. Daslook is namelijk ook een bodembedekker als je hem op een vochtige plaats in je tuin zet. Dit is voor mij de ideale plant om me volgend jaar meer in te verdiepen.

Heb je een tuin met minder zon? Geen zorgen, er zijn genoeg andere kruiden die je kunt kweken in de schaduw.

Vlierbes Black Lace

Ik droom er al lang van om eens vlierbessensiroop te maken. Dus ging ik op zoek naar een vlier die niet té groot wordt. Zo kwam ik uit bij de Sambucus Nigra ‘Black Lace’.

De ‘Black Lace’ produceert wel iets minder vlierbloesem en bessen dan de gewone wilde vlier (Sambucus nigra). Hij is prachtig, maar groeit trager. Hopelijk groeit onze vlier goed en kan ik binnenkort vlierbessensiroop maken.

Als je net als ik van thee houdt die zowel je hart als je gemoed rust geeft, is meidoorn thee ook een prachtige aanvulling op je natuurlijke apotheek.

Verder kochten we ook nog zoete aardappel voor in de moestuin. De rucola kreeg een plekje in de tunnelserre. Voor het opkweken van dit soort jonge plantjes gebruik ik graag mijn My Garden kweekkas van Action, wat een budgetvriendelijke manier is om het seizoen te vervroegen.

Om deze nieuwe aanwinsten een goede start te geven, zweer ik bij natuurlijke voeding. Je kunt zelf natuurlijke meststoffen maken, maar soms is de keuze tussen paardenmest of kippenmest gebruiken ook afhankelijk van wat je planten nodig hebben. Vergeet trouwens niet om je eierschalen in de tuin te hergebruiken voor een extra kalkboost!

Mijn medicinale kruidentuin wordt steeds maar interessanter. Wat zijn jouw favoriete planten?