Zelf natuurlijke meststoffen maken: 7 simpele manieren voor een gezonde biologische tuin

Wil je zelf natuurlijke meststoffen maken voor je biologische tuin? Ontdek eenvoudige, goedkope en effectieve manieren met keukenafval en planten.

Je hoeft geen tuinexpert te zijn om je planten gezond te voeden. Met deze eenvoudige, natuurlijke meststoffen geef je je tuin precies wat hij nodig heeft… zonder chemische producten.

Waarom zelf natuurlijke meststoffen maken zo waardevol is

Wie al eens gewerkt heeft met kippenmest of paardenmest, weet hoe krachtig natuurlijke voeding kan zijn. In mijn eerdere artikelen over kippenmest en het verschil tussen paardenmest en kippenmest kon je al ontdekken hoe waardevol dierlijke mest is.

Heb jij ook kippen in je tuin maar vind je de geur maar niets? Lees dan zeker hoe wij de bodem aanpakken zodat we nooit last hebben van ammoniakgeur.

Maar daar stopt het niet. Want niet iedereen heeft kippen of paarden in de buurt. Je hoeft geen mini-boerderij te hebben om je bodem rijk en levendig te maken. Vaak ligt het gewoon al binnen handbereik: in je keuken, je tuin of zelfs tussen het ‘onkruid’.

En daar ben ik goed in: ik verdiep me graag in natuurlijk tuinieren omdat ik begaan ben met de natuur. Steeds ga ik op zoek hoe ik bepaalde zaken kan hergebruiken voor in de tuin. Ik stel me ook regelmatig de vraag: hoe deden ze dat vroeger? Dit maakt mijn tuingevoel compleet.

7 natuurlijke meststoffen die je makkelijk zelf maakt

In veel keuken- en plantenafval zit iets heel bijzonders: meststoffen. Deze meststoffen kun je gebruiken voor in je tuin, bij je kruiden of simpelweg om je kamerplanten een boost te geven.

Vroeger hadden veel woningen op het platteland de traditionele mesthoop. Maar de dag van vandaag hebben veel mensen daar niet voldoende ruimte voor of ze vinden het gewoon niet fijn om een mesthoop te hebben. Ook voor deze mensen kunnen onderstaande tips zeer waardevol zijn.

Compostthee: een levende boost voor je planten

Compost-wat? Ja compostthee. Compostthee is misschien wel een van de meest onderschatte manieren om je planten te voeden. Je hebt er niet veel voor nodig: een emmer, water en een paar handen rijpe compost.

Meng de compost met water en laat dit één tot drie dagen trekken. Roer af en toe, zodat er voldoende zuurstof bij kan. Wat je krijgt, is een voedzame vloeistof vol micro-organismen die je bodemleven versterken.

Gebruik deze thee om je planten water te geven, vooral tijdens groeiperiodes. Je hoeft niets te laten rijpen zoals bij klassieke compost: het is snel klaar, niet echt arbeidsintensief (in vergelijking met compost verdelen in je tuin) en meteen bruikbaar. Het effect zie je vaak verrassend snel in sterkere, vitalere planten.

Wij gebruiken het regelmatig in de tuin. We hebben namelijk tal van metserkuipen die ideaal hiervoor zijn. Kleine tip: zet de kuip achter in de tuin, want er komt wel een ‘geurtje’ bij kijken.

Brandnetelmest: krachtig en puur natuur

Nog een geweldige tip die ik jaarlijks toepas: brandnetels gebruiken als meststof in de tuin.

Hoe gebruik je brandnetels: vul je een emmer of kuip met verse brandnetels en overgiet je ze met water. Laat dit mengsel ongeveer één tot twee weken staan, tot het begint te gisten.

Je merkt het vanzelf als de meststof klaar is: de geur, die vrij intens kan zijn. Zodra het mengsel donker is en niet meer bruist, is het klaar. Verdun het (ongeveer 1 deel mest op 10 delen water) voordat je het gebruikt.

Deze natuurlijke meststof is rijk aan stikstof en ideaal voor bladgroenten of planten die een groeiboost nodig hebben.

Maar deze meststof, die je makkelijk zelf kunt maken, heeft nog een groot voordeel: bladluizen zijn er niet gek op. Daarom dat ik dit zelfgemaakte product regelmatig over mijn rozenstruiken sproei.

Bananenschillen in water: zachte kracht voor bloeiende planten

Een bananenschil kan je gebruiken voor tal van verschillende toepassingen. In een eerder artikel deelde ik met jullie waarvoor je een bananenschil zoal kan gebruiken. Een van deze toepassingen is namelijk bananenschillen gebruiken als plantenvoeding.

Bananenschillen zitten boordevol kalium, een voedingsstof die belangrijk is voor bloemen en vruchten. Je kunt bananenschillen eenvoudig hergebruiken door ze in stukken te snijden en enkele dagen in water te laten weken.

Na twee à drie dagen is het water verrijkt en klaar voor gebruik. Je hoeft niets te verdunnen of te laten fermenteren.

Gebruik dit vooral bij kamerplanten, bloeiende planten, tomaten of aardbeien. Het is een zachte, milde meststof die je regelmatig kunt toepassen zonder risico op overbemesting. Een mooi voorbeeld van hoe gemakkelijk het kan zijn om je eigen natuurlijke meststof te maken.

Niet alleen brandnetelmest helpt tegen bladluizen, maar ook bananenschillen.

Eierschalen: langzaam werkend calcium

Eierschalen zijn ideaal om te hergebruiken in de tuin omdat ze veel calcium bevatten. Wij hebben het voordeel dat we zelf kippen in de tuin hebben. Vorige maand hebben ze een nieuwe plaats gegeven en een nieuw kippenhok met ren geïnstalleerd. Het is opvallend dat ze er heel blij mee zijn. Ze belonen ons dan ook dagelijks met verse eieren.

De eierschalen worden telkens goed afgespoeld en daarna laten we ze drogen. Deze eierschalen gebruik ik in de tuin op twee manieren:

Eierschalen tegen slakken
Hiervoor duw ik de eierschalen kapot en strooi ik deze rond plantjes waar slakken zeker niet mogen aan knabbelen. Denk maar aan jonge plantjes sla. Werkt perfect.

Eierschalen als extra voeding voor de planten
Hiervoor gebruik is fijngemalen eierschalen. Je kunt ze rechtstreeks door de bodem mengen of rond planten strooien. In tegenstelling tot vloeibare meststoffen werken eierschalen traag. Ze moeten eerst afbreken voordat ze hun voedingsstoffen vrijgeven. Dat maakt ze ideaal voor langdurige bodemverbetering, bijvoorbeeld bij planten die gevoelig zijn voor calciumtekort zoals tomaten.

Koffiedik: voeding én bodemverbeteraar

Koffiedik is een van de meest toegankelijke natuurlijke meststoffen. Laat het eerst drogen om schimmelvorming te voorkomen, en werk het daarna lichtjes in de bodem.

Het bevat stikstof en verbetert tegelijk de structuur van de grond. Vooral planten die van licht zure grond houden, doen het goed met koffiedik. Gebruik het met mate en meng het altijd met andere organische stoffen voor het beste resultaat.

Wist je dat je koffiedik voor verschillende zaken kunt hergebruiken? Het spaart je niet alleen centen uit, maar is ook nog goed voor het milieu. Je ontdekt in mijn eerder geschreven artikel nog tal van andere toepassingen.

Houtas: mineralen uit je haard

Als je een houtkachel hebt, is houtas een waardevolle bron van mineralen zoals kalium en calcium. Een groot voordeel is dat je houtas makkelijk kunt gebruiken. Laat de as volledig afkoelen en strooi kleine hoeveelheden over je tuin. Je hoeft niets te laten rijpen, maar voorzichtigheid is belangrijk. Te veel houtas kan de bodem uit balans brengen en te alkalisch maken.

Wij hebben geen houtkachel dus houtas hebben we niet in overvloed. Wel gebruikt mijn man tijdens de zomer regelmatig de vuurschaal. Dit zorgt voor extra gezellige zomeravonden. Deze as hergebruiken we altijd in de tuin.

Gebruik het dus spaarzaam, bijvoorbeeld bij groenteplanten die wat extra mineralen kunnen gebruiken.

Mulch van bladeren en groenafval: voeding op lange termijn

Soms is de eenvoudigste oplossing ook de beste. Afgevallen bladeren, gemaaid gras of ander groenafval kun je gebruiken als mulchlaag. Leg een laag rond je planten en laat de natuur haar werk doen. Na verloop van tijd breekt dit materiaal af en voedt het de bodem langzaam.

Je hoeft niets te mengen of te wachten: dit is een proces dat vanzelf verloopt. Het beschermt tegelijk je bodem tegen uitdroging en houdt onkruid tegen.

Om het gras te maaien gebruiken wij geen standaard grasmachine maar een zweefmaaier. Een zweefmaaier heeft tal van voordelen. Eén van deze voordelen is dat een zweefmaaier geen opvangbak heeft. Een zweefmaaier versnippert het gras fijn en het achterblijvende maaisel fungeert als een natuurlijke meststof voor je gazon.

Waar moet je op letten bij natuurlijke meststoffen?

Zelf natuurlijke meststoffen maken is eenvoudig, maar het vraagt wel een zekere aandacht.

Net zoals met andere meststoffen kun je je tuin ook overvoeden. Overvoeding kan je tuin als het ware uit balans brengen of de wortels verbranden. Een belangrijke tip is om simpelweg je tuin goed te observeren.

Ook timing speelt een rol. Sommige meststoffen werken snel, andere traag. Door die af te wisselen, bouw je een stabiele en gezonde bodem op.

Je tuin als natuurlijke kringloop

Keuken- en plantenafval hergebruiken in de tuin is niet alleen duurzaam maar ook een budgetvriendelijk manier van tuinieren. Zelf je eigen meststoffen maken is ideaal voor mensen die zelf groenten en kruiden kweken zoals ikzelf.

Je kijkt anders naar wat je vroeger als afval zag. Een bananenschil wordt voeding. Koffiedik krijgt een tweede leven. Zelfs onkruid verandert in iets waardevols. Omdat ik bewust op zoek ga naar zaken die ik kan gebruiken, spaar ik jaarlijks best veel geld uit.

En dat geld kan ik dan investeren in het aankopen van mooie planten voor in de tuin.

Welke meststoffen gebruik jij in je tuin?